Octopus Vulgaris
Films die me echt kunnen ontroeren en misschien zelfs aan het huilen kunnen maken, vallen grofweg in twee categorieën: Disneyfilms of films waarin kinderen of dieren een rol spelen. Ik denk dat de onschuld en de schoonheid van de natuur bij mij echt een gevoelige snaar raken.
Toen ik dus “My Octopus Teacher“ zag, moest ik de doos tissues binnen handbereik houden. Als je de film “My Octopus Teacher” nog niet hebt gezien, doe dat dan absoluut! Je leert er heel veel over de gewone octopus, zowel op het gebied van gedrag als op “gevoelsmatig” vlak.
Hier wil ik je graag vertellen over de belangrijkste kenmerken en enkele interessante weetjes over de octopus, de “octopus vulgaris”.
Beschrijving van de Octopus Vulgaris
De Octopus Vulgaris, of gewone octopus, is een weekdier uit de klasse Cephalopoda. Het lichaam van de gewone octopus heeft geen skelet en bestaat uit een groot hoofd met twee uitpuilende ogen. Aan de zijkant van zijn hoofd bevinden zich de kieuwmembranen en een sifon waarmee water wordt uitgestoten. De gewone octopus heeft 8 tentakels die rond de bek van de octopus zitten. Elke tentakel heeft twee rijen zuignappen. De kop van de gewone octopus kan tot 25 cm lang worden en de tentakels kunnen een lengte van ongeveer 1 m bereiken.
Hij is in staat zijn vorm en uiterlijk te veranderen, waarbij zowel de structuur, de kleur als de textuur van zijn huid verandert. Hierdoor kan de octopus zich verstoppen in kleine spleten, door nauwe openingen glippen of de omgeving perfect nabootsen. De gewone octopus heeft een klier die zwarte inkt produceert, opgeslagen in een zakje, die snel in de omgeving kan worden vrijgelaten. Deze inkt vormt een donkere wolk in het water, waardoor de gewone octopus een roofdier kan verwarren en kan ontsnappen.
Habitat van de Octopus Vulgaris
De gewone octopus komt over de hele wereld voor en is heel algemeen in de Middellandse Zee. In het Beschermd Marien Gebied van Ustica en Isola delle Femmine kom je de octopus regelmatig tegen tijdens het duiken. Hij leeft op enkele meters diepte tot wel 50 meter en verstopt zich in gaten of spleten in de rotsbodem. Zijn hol is te herkennen aan een verzameling schelpen en kiezelstenen die zich voor de ingang bevindt. De gewone octopus is een echt nachtdier, dat zijn hol verlaat om bij zonsondergang te gaan jagen en ’s ochtends terugkeert.
Voeding van de Octopus Vulgaris
De gewone octopus is dol op krabben en weekdieren, maar eet in feite alles wat hij weet te vangen. Zijn prooi wordt gevangen en verlamd door zijn tentakels, en hij gebruikt zijn bek om de harde schelpen van weekdieren of schaaldieren te breken.
Voortplanting van de Octopus Vulgaris
De gewone octopus kent mannelijke en vrouwelijke exemplaren. Wanneer ze elkaar ontmoeten, gebruikt de mannelijke octopus een gespecialiseerde arm om zijn spermapakketjes van zijn voortplantingsorgaan naar de mantelholte van het vrouwtje over te brengen. Meestal wordt hiervoor de derde rechtertentakel gebruikt, die aangepaste zuignappen dichtbij de punt heeft. Het vrouwtje zoekt een veilig hol om haar eieren te leggen en blijft daar om ze te bewaken en te beschermen totdat ze uitkomen. Gedurende deze hele periode verlaat ze het hol nooit, waardoor ze niet kan eten, wat haar enorm verzwakt.
Levensduur van de Octopus Vulgaris
De gewone octopus heeft een relatief korte levensverwachting van 12-24 maanden. De levensduur wordt beperkt door de voortplanting. Vrouwelijke octopussen sterven kort na het uitkomen van de eieren en mannelijke octopussen leven slechts enkele maanden na de paring.
Wetenswaardigheden over de Octopus Vulgaris
– De gewone octopus heeft een complex zenuwstelsel, waarbij het grootste deel van zijn zenuwen zich in zijn tentakels bevindt. Zijn uitstekende zicht, speciale organen en chemoreceptoren geven de octopus een gedetailleerd beeld van zijn positie ten opzichte van de zwaartekracht, van de kleuren en vormen om hem heen en zelfs van de smaak van wat hij aanraakt.
– De gewone octopus wordt beschouwd als het intelligentste ongewervelde dier. Hij heeft in probleemoplossende experimenten aanwijzingen laten zien van een geheugensysteem en er zijn zelfs gevallen gemeld van observationeel leren, zoals het losschroeven van potten om bij voedsel te komen, simpelweg door een andere octopus dit te zien doen.
– Net als in de film “My Octopus Teacher” is waargenomen dat octopussen spelen en “gereedschap” gebruiken om bepaalde doelen te bereiken.
– De gewone octopus heeft drie harten; een systemisch hart dat het bloed door het hele lichaam pompt en twee harten die het bloed door elk van de kieuwen pompen. Wanneer de octopus zwemt, is zijn systemische hart inactief. Dit verklaart waarom de octopus snel vermoeid raakt van zwemmen en liever kruipt.
– Het bloed van de gewone octopus is blauw. De blauwachtige kleur wordt verklaard door het feit dat het eiwit dat wordt gebruikt voor het zuurstoftransport, hemocyanine, rijk is aan koper in plaats van ijzer, zoals bij hemoglobine het geval is.
Duikplekken waar je de Octopus Vulgaris kunt vinden
De octopus kun je tijdens vrijwel elke duik tegenkomen, maar er zijn duikplekken waar de kans om hem te ontmoeten veel groter is, zoals bijvoorbeeld:
In het Beschermd Marien Gebied van Ustica:
In het Beschermd Marien Gebied van Isola delle Femmine:
duikplek Punta Matese
duikplek Grotta dell’Olio
duikplek Parete dell’Ancora
duikplek l’Isolotto.
Maar zoals gezegd is de gewone octopus een meester in camouflage; hij verstopt zich goed achter zijn schelpen in zijn hol of bootst de omgeving perfect na, dus moet je goed opletten om de details op te merken die zijn aanwezigheid verraden. Je zou kunnen zeggen dat er een geoefend oog voor nodig is om hem te ontdekken.
Gerelateerd nieuws
