• Home
• BIODIVERSITEIT: De vermetidenstoep

BIODIVERSITEIT: De vermetidenstoep

In de eufotische zone van de mariene omgevingen van de Middellandse Zee, met name in de getijden- en golfslagzone en het bovenste infralitoraal, hebben bio-bouwende organismen de zogenoemde “vermetidenstoep”, of reef, gevormd: een kalkplatform ontstaan door het verkalkingsproces van de zeeslakken Dendropoma petraeum en Vermetus triquetrus, die nog verder wordt versterkt door de aanwezigheid van roodwieren (rodophyta) zoals Neogoniolithon brassica-florida en Lithophyllum lichenoides.

Het vermetidenplatform is een belangrijke bio-structuur die typisch is voor de Middellandse Zee, in veel opzichten vergelijkbaar met koraalriffen, en die een fundamentele rol speelt bij het veranderen van het uiterlijk en de ecologische kenmerken van rotskusten. Het creëert getijdenpoelen die de beschikbare ruimte voor soorten vergroten, en stimuleert zo de biodiversiteit van de bijbehorende soorten (in aanwezigheid van een vermetidenreef neemt de kustlengte met 2 tot 3 keer toe). Er zijn namelijk meer dan 400 geassocieerde soorten geteld, waaronder algen, borstelwormen, weekdieren en vissen.

Per definitie is een bio-constructie elke gebouwde structuur die zich vanaf de bodem naar het zeeoppervlak verheft en die, zowel fysiek als ecologisch, de lokale omgeving verandert.

Een stukje geschiedenis: in 1854 beschreef Monsieur de Quadrefages, een Franse natuuronderzoeker op studiereis in Sicilië, een soort trottoir (stoep) die de kust van Torre di Isola bij Palermo omringde, gebouwd door sessiele zeeslakken uit de familie Vermetidae. Na het reisverslag van De Quadrefages duurde het een eeuw voordat twee andere Franse natuuronderzoekers, Roger Molinier en Jacques Picard (1954), de vermetidenstoepen op dezelfde locatie opnieuw beschreven.

De afgelopen jaren heeft de ecologiegroep van de Universiteit van Palermo het onderzoek van de Fransen weer opgepakt, waarbij zowel de belangrijkste typen reef als de verspreiding van deze structuren langs de Siciliaanse kust werden beschreven, en het ecologisch belang van de aanwezigheid van het reef zelf werd beoordeeld.

Het belang van het beschermen van de stoep vloeit niet alleen voort uit het feit dat dit de groei van de biodiversiteit bevordert, maar vooral omdat het een goede ecologische indicator blijkt te zijn. De groei en structuur van het vermetidenreef wordt beïnvloed door verschillende omgevingsfactoren, zoals de temperatuur, het zoutgehalte, de hoeveelheid opgeloste zuurstof, de oppervlaktehydrodynamiek, de pH-variatie, de concentratie opgeloste atmosferische CO2, en door menselijke factoren, zoals het belopen van de stoep als opstapplaats om de zee in te gaan.

Het is dan ook essentieel om goede voorlichting te geven over het belang van het vermetidenreef, zodat men weet dat dit niet gezien moet worden als een “stoep” om gemakkelijk over te wandelen, maar als een belangrijke bio-indicator die beschermd moet worden.

Er bestaat een manier om een economische waarde toe te kennen aan elk goed en elke dienst die ecosystemen gratis aan de mens leveren. Het beschermen van de vermetidenstoep heeft dus niet alleen een ecologische waarde, maar levert ook ecosysteemdiensten op die bijvoorbeeld verband houden met de voedselproductie (patella’s en krabben), wat de groei bevordert van de bijbehorende zeesoorten die zich ervan voeden, met kustbescherming die erosie tegengaat, en met een toename van toerisme dankzij het bijbehorende landschap.

De rol van de duiker bij de bescherming van het onderwatermilieu is essentieel. Project Aware brengt duikers en zeeliefhebbers samen om het verschil te maken. Volg samen met ons een AWARE-duikcursus:

Schrijf je in voor de cursus PADI Project AWARE Specialist; deze duikcursus maakt duikers bewust van de problemen van zeeën en oceanen en laat ons op een interactieve manier nadenken over wat wij, als duikers en niet-duikers, in ons eigen kleine hoekje kunnen doen.

De duikcursus voor de specialiteit PADI AWARE Coral Reef Conservation geeft je daarentegen de kans om kennis te maken met de fascinerende wereld van koraalhabitats, en leert je ook hoe je deze kunt beschermen en behouden.

Wil je actief het verschil maken en direct beginnen? Schrijf je in voor de PADI-specialiteitscursus AWARE Dive Against Debris, waarmee je leert om zwerfvuil op zee tijdens je duiken volledig veilig te herkennen en te verwijderen.

Samen kunnen we het verschil maken! Sluit je bij ons aan en laten we de oceaanplaneet en onze Middellandse Zee beschermen!

Gerelateerd nieuws