In de hoop dat we dankzij de vaccins snel uit deze noodtoestand kunnen komen en weer normaal ons leven kunnen oppakken, leek het mij nuttig om wat informatie te geven over de duikactiviteiten voor mensen die getroffen zijn door een COVID-19-infectie.
Een duik is een activiteit die het lichaam fysiek kan belasten. Onze longen moeten omgaan met drukveranderingen, veranderingen in de dichtheid van de ingeademde gassen, veranderingen in de partiële drukken van de gassen en de noodzaak om inerte gassen af te voeren. Ook ons cardiovasculaire systeem moet omgaan met de centralisatie van het bloedvolume, verhoogde systemische bloeddruk en thermische stress, om er maar een paar te noemen. Deze belastingen vereisen een goede fysieke conditie van ons lichaam, dat in staat moet zijn om al deze veranderingen veilig het hoofd te bieden. Dit is precies wat de arts controleert tijdens een medische keuring voor duikers: of de fysieke conditie van je lichaam voldoende is om de uitdagingen van het duiken aan te kunnen.
Inmiddels hebben we allemaal wel gehoord van COVID-19; het jaar 2020 zullen we ons herinneren vanwege de pandemie en de gevolgen van dit virus, dat zich in sommige gevallen uit met ernstigere symptomen dan bij anderen, en in weer andere gevallen zelfs helemaal asymptomatisch verloopt. De wetenschappelijke studies over COVID-19, oftewel het ernstige acute respiratoire syndroom coronavirus 2 (SARS-CoV-2), worden voortdurend bijgewerkt, maar er is nog veel dat we niet weten over deze ziekte.
De langetermijneffecten van COVID-19 zijn nog onbekend, maar als dit virus zich vergelijkbaar gedraagt als andere, reeds bekende coronavirussen (MERS of SARS-CoV-1), dan vertellen de beschikbare studies en gegevens ons dat dit op de lange termijn schade zou kunnen veroorzaken. Bovendien tonen klinische publicaties gevallen van ernstige achteruitgang van longen, hart, centraal zenuwstelsel en nieren na een COVID-19-infectie.
Kunnen deze langetermijneffecten gevolgen hebben voor een duiker bij het beoefenen van duiken?
Het antwoord dat tot nu toe bekend is, komt uit de beschikbare wetenschappelijke publicaties: de pathofysiologie van COVID-19 in relatie tot duiken, de studies en de ervaring met vergelijkbare ziekten. Op basis van dit bewijs zijn de belangrijkste zorgen voor duikers en de veiligheid van het duiken:
– Restlongschade door COVID-19 resulteert in een verminderd inspanningsvermogen. Duikers ondervinden tijdens het duiken meer ademweerstand door een verminderde compliance van de borstwand, een hogere dichtheid van de ingeademde lucht en een verminderd volume als gevolg van vochtverplaatsingen in het lichaam. Dit kan te veel worden voor longen met restschade na een COVID-19-infectie.
– Resterende littekenvorming, fibrose en structurele afwijkingen zoals “blebs” of “bullae” in de longen verhogen het risico op longoverdrukletsel bij een duiker tijdens het opstijgen tijdens een duik.
– Restlongschade, schade aan de longblaasjes en het pulmonale vaatstelsel kunnen resulteren in een minder efficiënte gasuitwisseling en daarmee een onvoldoende afvoer van stikstof tijdens de duik, waardoor de duiker een verhoogd risico loopt op het ontwikkelen van decompressieziekte.
– Mogelijk verhoogt een COVID-19-infectie het risico op coronaire hartziekte, hartfalen, cardiomyopathieën en hoge bloeddruk. De toenemende eisen die duiken aan het hart stelt, maken deze cardiovasculaire afwijkingen tot een contra-indicatie voor het duiken. Het zijn bekende risicofactoren voor longoedeem door duiken en de dodelijke ongevallen die met duiken samenhangen.
– Men neemt aan dat decompressieziekte een protrombotische ontstekingstoestand is. Een hoog percentage veneuze trombo-embolie, dat bij COVID-19-patiënten is waargenomen, zou het ontstaan van decompressieziekte bij duikers kunnen beïnvloeden of daarvoor vatbaar kunnen maken.
Hoewel veel, zo niet alle, van deze genoemde factoren nog niet zijn bewezen, is het niet verrassend dat er onder hyperbare artsen toch veel voorzichtigheid heerst. Daarom heeft de EUBS, op basis van het best beschikbare bewijs, richtlijnen opgesteld voor het beoordelen van de duikgeschiktheid van duikers die getroffen zijn door een COVID-19-infectie. Dit zijn aanbevelingen, dus geen verplichtingen. Maar als je het mij vraagt, antwoord ik:
Voorkomen is beter dan genezen, zeker in de duikgeneeskunde!
In het schema heb ik de aanbevelingen samengevat van 21 mei 2020 van de EUBS (European Underwater and Baromedical Society) en ECHM (European Committee for Hyperbaric Medicine) over recreatief en professioneel duiken voor mensen die een COVID-19-infectie hebben doorgemaakt.
Esther
Gerelateerd nieuws
